Dolegliwości nosa

Angina

Migdałki podniebienne są częścią systemu immunologicznego człowieka. Z uwagi na swoje umiejscowienie mają kontakt z bakteriami i wirusami wnikającymi do dróg oddechowych i przewodu pokarmowego. Pozwala to im na wykształcenie naturalnych przeciwciał.
Proces ten ma szczególnie duże znaczenie u dzieci, gdyż buduje silną zaporę chroniącą przed infekcjami górnych dróg oddechowych.
Nawracające schorzenia górnych dróg oddechowych mogą wywołać stany zapalne migdałków podniebiennych, trwające początkowo krótko (do 7 dni), które później przechodzą w fazę przewlekłą, ropną trwającą praktycznie stale z okresami zaostrzeń.

Angina jest chorobą infekcyjną całego organizmu, przebiegającą z bardzo powiększonymi, zmienionymi zapalnie, z ropną wydzieliną migdałkami podniebiennymi.

Typowymi objawami anginy są:

• uczucie rozbicia, osłabienie, bóle mięśniowo- stawowe, często wysoka gorączka
• ból gardła
• trudności z mówieniem wywołane opuchlizną
• trudności i bolesność przy przełykaniu
• powiększenie migdałków, ich zaczerwienienie
• biały lub żółty nalot na migdałkach
• powiększone węzły chłonne szyi
• szczękościsk

Leczenie anginy polega na kuracji antybiotykowej. W niektórych przypadkach zalecane jest zmniejszenie, „odświeżenie” migdałków metodą Celon, harmoniczną lub laserową albo usunięcie operacyjne migdałków, tzw. tonsillectomia.

Skrzywienie przegrody nosa

Przegroda nosa dzieli jamę nosa na dwie części. W przedniej części zbudowana jest z chrząstki, w tylnej zaś z cienkiej kości. Wyścieła ją błona śluzowa. Bardzo często na skutek wrodzonych wad budowy chrząstek i kości przegrody nosa, złamań nosa, urazów okołoporodowych lub występujących w dzieciństwie dochodzi do deformacji tej struktury nosa. Skrzywienie przegrody nosa jest przez większość osób nieodczuwalne. Znaczne skrzywienie przegrody może jednak spowodować pogorszenie drożności jam nosa. Oddychanie nosem, zwłaszcza w nocy jest wówczas utrudnione. Konieczne staje się wówczas oddychanie przez otwarte usta, co powoduje, że każda infekcja górnych dróg oddechowych znacząco się wydłuża, ponieważ gardło jest wysuszane i podrażniane. W nocy często występują chrapanie i bezdechy. Poza tym skrzywienie przegrody nosa może być przyczyną nawracających zapaleń zatok przynosowych, a także krwawień z nosa.

Leczenie:

W celu przywrócenia prawidłowego oddychania przez nos przeprowadza się operację polegającą na korekcji wewnątrznosowej przegrody nosa w technice endoskopowej (septoplastyka).

Przerost małżowin nosowych

Małżowiny nosowe dolne znajdują się na bocznych ścianach jamy nosa. Spełniają bardzo ważną funkcję w prawidłowym przepływie powietrza przez jamę nosa. Odgrywają dużą rolę w nawilżaniu, nagrzewaniu i oczyszczaniu przebiegającego przez nos powietrza. Ze względu na swoje położenie w jamie nosa, patologie obejmujące małżowiny nosowe dolne mogą powodować przykre dla pacjenta dolegliwości. Zaliczyć do nich można upośledzenie drożności nosa, nawracające katary, zapalenia zatok przynosowych, zapalenia trąbek słuchowych, chrapanie, zaburzenia powonienia, zapalenia gardła i krtani. Główną ich przyczyną są zmiany przerostowe w obrębie tkanek małżowin nosowych. Najczęściej dochodzi do nich w wyniku alergicznego, polekowego (nadużywanie miejscowo działających leków obkurczających błonę śluzowa nosa), czy naczynioruchowego nieżytu nosa.

Leczenie:

W celu korekcji przerostu małżowin nosowych wykonujemy wewnątrznosowy, ambulatoryjny zabieg termoablacji Celon lub laserochirurgii diodowej (konchoplastyka).

Przerost migdałka gardłowego

Z uwagi na swoje umiejscowienie na przecięciu drogi pokarmowej i oddechowej migdałki podniebienne i migdałek gardłowy (trzeci migdał) narażone są na oddziaływanie drobnoustrojów chorobotwórczych wnikających do dróg oddechowych. Są pierwszą barierą na drodze bakterii i wirusów. Wchodzą w skład tzw. układu chłonnego, który w organizmie człowieka odpowiada za obronę przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Pozwalają na wykształcenie naturalnych przeciwciał.

Trzeci migdał położony jest głęboko w gardle (w tzw. nosogardle), za podniebieniem miękkim i nie można go zobaczyć bez odpowiednich przyrządów.

Zwykle po okresie pokwitania ulega stopniowemu zanikowi. Jego nasilony wzrost przypada na 3–4 i 6–7 rok życia. Zwłaszcza w tych okresach może u dzieci dojść do przerostu tej części układu chłonnego gardła.

Samo powiększenie migdałka nie jest chorobą, jednak z uwagi na swoje umiejscowienie przerośnięty migdałek może być przyczyną licznych procesów chorobowych. Objawami, które mogą świadczyć o przeroście migdałka gardłowego są: utrudnione oddychania przez nos, chrapanie, tzw. mowa nosowa oraz upośledzenie słuchu i częste zapalenia ucha środkowego. Usuwanie zdrowych migdałków jest absolutnie niewskazane. Poza wszelką wątpliwością pozostaje jednak, iż w przypadku występowania negatywnych objawów związanych z przerostem trzeciego migdałka, jego usunięcie jest koniecznością. Usunięcie migdałka gardłowego nie powoduje upośledzenia odporności organizmu. Pozostawione migdałki podniebienne w zupełności wystarczają do obrony organizmu.

Przerost „trzeciego migdałka” może powodować przewlekłe, nawracające zapalenie nosa i zatok, niedrożność nosa (co objawiać się może chrapaniem, bezdechami, u małych dzieci problemami z jedzeniem, sapaniem), choroby uszu, patologiczny rozwój szczęki i podniebienia.

Przewlekła niedrożność dróg oddechowych może przyczyniać się do wolniejszego rozwoju intelektualnego i fizycznego dziecka.

Leczenie:

W przypadku występowania negatywnych objawów związanych z przerostem trzeciego migdałka należy usunąć go operacyjnie. Zabieg ten wykonujemy w pełnym znieczuleniu dziecka, pod kontrolą zestawu endoskopowego (adenotomia).

Zapalenie migdałków podniebiennych

Migdałki podniebienne usytuowane w części ustnej gardła wchodzą w skład tzw. układu chłonnego, który w organizmie człowieka odpowiada za obronę przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Niestety czasami mechanizm obronny człowieka ulega miejscowym lub ogólnym zaburzeniom sprawności. W obrębie migdałków podniebiennych manifestuje się to stanami zapalnymi. Często powtarzające się i długotrwałe zakażenia stopniowo zmniejszają zdolność migdałków do zwalczania infekcji. Co więcej same migdałki podniebienne mogą stanowić źródło zakażenia, doprowadzając do rozwoju groźnych chorób nerek, stawów czy serca. Do objawów zapalenia migdałków podniebiennych zaliczyć można: częsty lub ciągły ból gardła, nieprzyjemną woń z ust, nawracające stany gorączkowe. Przewlekłe i częste zakażenia prowadzą do przerostu tkanki limfoidalnej i powiększenia migdałków. W konsekwencji duże migdałki podniebienne mogą prowadzić do zaburzeń połykania, chrapania a nawet obturacyjnego bezdechu podczas snu.

Leczenie:

Leczenie ostrych stanów zapalnych migdałków podniebiennych polega na podaniu antybiotyku. W niektórych przypadkach zalecane jest usunięcie operacyjne migdałków (tonsillectomia) lub ich zmniejszenie (tonsillotomia). Do zabiegów operacyjnych wykorzystujemy technikę laserową oraz termoablację metodą Celon.

Zapalenie zatok

Zatoki przynosowe to upowietrznione jamy w obrębie czaszki, które łącza się z jamą nosa otworami zwanymi ujściami zatok. Można wyróżnić następujące zatoki przynosowe: klinowe, czołowe, szczękowe oraz komórki sitowe. Wnętrze zatok przynosowych wysłane jest błoną śluzową, która stanowi przedłużenie błony śluzowej jamy nosa. Funkcja tych struktur nie jest do końca wyjaśniona, jednak przyjmuje się, że mają one istotny wpływ w nawilżaniu, ogrzewaniu wdychanego powietrza, stanowią swoistą barierę termoizolacyjną oraz ochronną dla mózgoczaszki i oczodołów. Patologie obejmujące zatoki oboczne nosa są związane z zamknięciem naturalnych ujść do jamy nosa oraz zaburzonym transportem śluzu. Proces zapalny błony śluzowej zatok zawsze obejmuje zarówno jamy nosa, jak i zatoki przynosowe Przyjmując jako kryterium czas trwania procesu chorobowego zapalenia zatok przynosowych możemy podzielić na:

• ostre (do 3 tygodni),
• podostre (od 4 tygodni do 3 miesięcy),
• przewlekłe (ponad 3 miesiące).

Typowymi objawami zapalenia zatok są: niedrożność nosa, gęsta wydzielina z nosa, która często spływa po tylnej ścianie gardła, uczucie ucisku lub rozpierający ból w obrębie twarzy, upośledzony węch, kaszel, gorączka.

Nieleczone lub niewłaściwie leczone ostre zapalenie zatok przynosowych przechodzi w zapalenie przewlekłe. Są jednak chorzy, u których leczenie farmakologiczne ostrego zapalenia zatok nie przynosi zamierzonych efektów i przechodzi w proces przewlekły. Przedłużanie się ostrego czy podostrego zapalenia zatok przynosowych często bywa spowodowane nieprawidłowościami w budowie anatomicznej jam nosa i ujść zatok, które dodatkowo utrudniają drenaż wydzieliny z zatok.

Przewlekłe procesy zapalne zlokalizowane w zatokach przynosowych często doprowadzają do powstania zmian przerostowych w obrębie błony śluzowej i wytworzenia się tzw. torbieli, czyli otoczonych torebką i wypełnionych płynem tworów umiejscowionych wewnątrz danej zatoki obocznej nosa. Nieleczone lub nieprawidłowo leczone zapalenie zatok może prowadzić też doinnych powikłań

Mogą to być: powikłania wewnątrzczaszkowe tj. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropień nadtwardówkowy, ropień podtwardówkowy, ropień mózgu, zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej oraz powikłania oczodołowe tj. obrzęk zapalny powiek, zapalenie tkanek miękkich oczodołu, ropień podokostnowy, ropień oczodołu.

Leczenie:

W leczeniu ostrego zapalenia zatok stosuje się:

• leki obkurczające naczynia błony śluzowej (stosowane ogólnie lub miejscowo),
• mukolityki (leki rozrzedzające wydzielinę),
• leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe,
• leki przeciwhistaminowe,
• antybiotyki.

W przypadku przewlekłego zapalenia zatok zalecane jest leczenie operacyjne, polegające na odtworzeniu naturalnych proporcji w budowie anatomicznej nosa i zatok oraz usunięciu zmian miejscowych, świadczących o trwałości procesu zapalnego (np.: polipów, ziarniny zapalnej, torbieli). Stosowaną przez nas metodą leczenia jest Funkcjonalna Endoskopowa Operacja Nosa i Zatok (FESS).

Alergia

Alergia jest to nadmierna odpowiedź układu immunologicznego na czynniki zewnętrzne (alergeny), które w normalnych warunkach nie są szkodliwe dla organizmu. Powoduje ona występowanie objawów chorobowych. W obrębie narządów głowy i szyi jest to najczęściej alergiczny nieżyt nosa. Jego objawy to najczęściej: wodnisty, lejący się katar, kichanie i świąd, uczucie zatkanego nosa, upośledzenie węchu, często towarzyszące zapalenie spojówek, czasami ból typowy dla zapalenia zatok. U chorych na alergie często tworzą się także polipy.

Leczenie:

W przypadku braku poprawy po zastosowaniu leczenia lekami przeciwhistaminowymi lub/i sterydami należy sprawdzić, czy nie występują laryngologiczne przyczyny niedrożności nosa, ewentualnie rozważyć chirurgiczne zmniejszenie objętości małżowin nosowych (kochoplastyka) lub usunięcie polipów (polipektomia).

<< wróć