Laryngologiczne - Opisy

CZY USUWAĆ MIGDAŁEK GARDŁOWY ?

Czy każdy go ma ?
 
Migdałki podniebienne przerastają w  wyniku stanów zapalnych i są dobrze widoczne przy oglądaniu gardła.
Trzeciego migdałka (tj. gardłowego) nawet powiększonego, nie możemy jednak zobaczyć oglądając gardło czy nos, ponieważ znajduje się on za podniebieniem miękkim oraz tylną częścią naszego nosa w miejscu, gdzie jama nosowa przechodzi w gardło.
U małych dzieci jest on ważny, jako  część układu odpornościowego, dlatego unika się jego usuwania do 2-3 roku życia. U starszych dzieci, migdałek traci swoją rolę dla odporności a w okresie dojrzewania ostatecznie zanika.
Rozrost tkanki adenoidalnej (tzn. "trzeci migdałek") postępuje zwykle miedzy l a 5 rokiem życia. Jej wielkość utrzymuje się mniej więcej na stałym poziomie miedzy 6-12 rokiem życia i stopniowo zaczyna zanikać po 12-13 roku życia. Patologiczne  powiększenie trzeciego migdałka występuje najczęściej między 3 a 6 rokiem życia.
 
Jakie są przyczyny przerostu migdałka gardłowego?:

Do czynników sprzyjających przerostowi migdałka gardłowego należy:

• predyspozycja rodzinna (przerosty tkanki adenoidalnej u rodziców czy u rodzeństwa)
• częste infekcje górnych dróg oddechowych
• przebyte niektóre choroby zakażane ( np. odra. płonica )
• alergia

 
Co powinno nas niepokoić?

• oddychanie przez usta - dziecko ma stale otwartą buzię ,
• chrapie w nocy, pojawiają się  okresy bezdechu,
• częste infekcje dróg oddechowych, przedłużające się stany  kataralne,
• nawracające zapalenia uszu ( wysiękowe zapalenia uszu – Otitis media secretoria ),
• niedosłuch, który może dążyć do utrwalania się,
• okresowe bóle głowy,
• brak apetytu,
• zmiany w zachowaniu dziecka: staje się zmęczone, apatyczne, senne,
• ma kłopoty z koncentracją, trudności z nauką w szkole,
• zmiana brzmienia głosu,nawet zaburzenia w budowie twarzoczaszki, podniebienie” gotyckie”, wady zgryzu, w zaawansowanych przypadkach może nastąpić zmiany wyglądu twarzy - dolna część twarz - żuchwa wolniej się rozwija (tzw. ptasi wygląd buzi)

Pojawienie się już dwóch lub trzech powyższych objawów wskazuje na przerost trzeciego migdałka i wymaga specjalistycznej konsultacji laryngologicznej.

Na czy polega badanie trzeciego migdałka?

W gabinecie laryngologicznym lekarz może zbadać wielkość migdałka przy pomocy lusterka lub zlecić wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. Badania te jednak nie są dokładne i nie zawsze w sposób jednoznaczny można określić wielkość migdałka. Najlepszym narzędziem do tego celu jest fiberoskop, czyli cienki, miękki przewód zakończony maleńką kamerą o średnicy paru milimetrów. Dzięki niemu możemy w dużym powiększeniu na monitorze telewizora obejrzeć lokalizację i wielkość migdałka. W ocenie migdałka gardłowego podstawowe znaczenie ma określenie czy jego wielkość wpływa na drożność trąbek słuchowych Eustachiusza. Ma to duże znaczenie w leczeniu przewlekłych stanów zapalnych uszu, np.; wysiękowego zapalenia uszu środkowych.

Jeżeli lekarz stwierdził powiększony migdałek, to co dalej z nim zrobić ?

Leczenie może by zachowawcze (podanie leków) lub operacyjne – adenectomia (usunięcie częściowe) oraz adenotomia (wycięcie całkowite).O tym, który sposób leczenia będzie w danym przypadku najlepszy musi zadecydować lekarz laryngolog. Jeżeli leczenie zachowawcze jest nieskuteczne, konieczny jest zabieg operacyjny. Osobiście jestem zwolennikiem usunięcia całkowitego migdałka gardłowego. Głównie za sprawą możliwości odrośnięcia oraz konieczności wykonania kolejnego zabiegu. Zabieg ten wykonujemy zawsze pod kontrolą endoskopu, z wykorzystaniem precyzyjnych mikronarzędzi takich jak: nóż harmoniczny, laser diodowy, shaver.
Pragnę podkreślić, że operacja usunięcia trzeciego migdałka po trzecim roku życia nie osłabia odporności dziecka, a często daje wyraźną poprawę stanu ogólnego - dziecko przestaje chorować i miejscowego - udrażnia się nos, poprawia się stan słuchu.

Kiedy nie należy wykonywać tego zabiegu?

Niewskazane jest wycinać trzeci migdałek w przypadku:

• zbyt krótkiego podniebienia miękkiego
• występowania rozszczepu podniebienia miękkiego u dziecka

 
Jakie mogą być powikłania związane z przerostem trzeciego migdałka?

Zaburzenia drożności nosa i zmiana toru oddechowego z szeregiem konsekwencji:

• częste nawracające infekcje dróg oddechowych (oddychanie przez usta, a w konsekwencji wysychanie i zmniejszenie miejscowej odporności błon śluzowych gardła, krtani i tchawicy; zaleganie i ciekanie zakażonej wydzieliny, objawiające się często porannym kaszlem i przykrym zapachem z ust)
• zapalenia zatok (zaburzenie pasa śluzu i zaleganie wydzieliny, częstym objawem są bóle głowy)
• zapalenia ucha środkowego (blokada trąbek słuchowych, zaleganie zakażonej wydzieliny)
• wyłączenie funkcji czuciowej (upośledzenie lub zniesienie reakcji na zapachy) i obronnej nosa (nawilżanie, ogrzewanie i oczyszczanie powietrza)
• zaburzenia ssania u niemowląt i problemy przy spożywaniu posiłków u starszych dzieci (przerwy i męczenie się w czasie jedzenia, czasem wymioty), często odczytywane przez otoczenie jako brak apetytu, prowadzące do gorszego przyrostu masy ciała i ogólnego rozwoju
• zmiany zapalne i ropne okolicy otworów nosowych i okolicznej skóry (ciągły wyciek drażniącej wydzieliny) .
• wada zgryzu w wyniku zmian w kształcie kości twarzy, głownie szczęki .
• płaska, słabo rozwinięta klatka piersiowa (wynik przewlekłego, płytkiego oddychania), skłonność do garbienia się
• nawracające lub przewlekłe zapalenia spojówek (przenoszenie się stanu zapalnego z nosa przez kanaliki nosowo-łzowe)

Zaburzenia słuchu (niedosłuch) - ucisk powiększonych migdałków na trąbki słuchowe
Zaburzenia mowy (mowa nosowa, matowa, czasem jąkanie się i zacinanie)
Zespół bezdechów sennych ( OSAS ) i jego konsekwencje (niedotlenienie mózgu, niespokojny sen, zmęczenie, niewyspanie, drażliwość, nadpobudliwość, trudności w nauce, moczenie nocne).

Podsumowując, nie należy bagatelizować objawów które mogą sugerować powiększenie migdałka gardłowego, gdyż niewłaściwe postępowanie może doprowadzić do trwałych powikłań. W dobie ciągłego rozwoju i unowocześniania aparatury medycznej, istnieje możliwość postawienia szybkiej i trafnej diagnozy. W leczeniu głównie chodzi o przywrócenie właściwego toru oddychania. Odpowiednio wczesne leczenie przyczynia się do cofnięcia zmian chorobowych i zapobiega utrwaleniu się powikłań .

NOWOCZESNE OPERACJE MIGDAŁKÓW

Operacje migdałków wykonywano już w różny sposób – techniką łyżeczkowania, wycinania nożyczkami, wycinania nożem, w znieczuleniu ogólnym, w znieczuleniu miejscowym itd.
Aktualnie, zgodnie z ogólną tendencją w medycynie – zarówno do całkowitego wycięcia, jak i do zmniejszenia migdałków (które ma więcej zwolenników wśród lekarzy) – coraz częściej stosowane są techniki nieinwazyjne. Taką techniką jest technika laserowa i technika z użyciem noża harmonicznego.

Technika laserowa

Do operacji migdałków używany jest diodowy laser kontaktowy, o średnicy wiązki promieniowania 0,4 milimetra. Działa on wyłącznie w miejscu przyłożenia (stąd nazwa „kontaktowy”), co pozwala ograniczyć jego efekt termiczny wyłącznie do operowanej okolicy.
Dzięki użyciu lasera, operacje migdałków stały się mniej krwawe (laser natychmiast zamyka przecięte naczynia krwionośne), a dzięki użyciu lasera kontaktowego – oszczędzają one tkanki, które leżą w sąsiedztwie migdałków, krótki jest też po nich okres rekonwalescencji i niewielka blizna pooperacyjna.
Laserowe operacje migdałków są popularne w wielu krajach na świecie, szczególnie w krajach Azji, w Stanach Zjednoczonych, w Belgii i w Holandii. W Polsce, jak dotąd, wykonują je tylko nieliczni laryngolodzy.

Nóż harmoniczny

Nóż harmoniczny jest urządzeniem, które zamienia energię elektryczną w energię mechaniczną. Jego końcówka porusza się z częstotliwością 55 000 razy na sekundę. W bezruchu jest ona „tępa”. Ale gdy zostanie wprawiona w ruch, wytwarza się wokół niej próżnia, przed którą tkanka „ucieka”, dając się łatwo złapać i usunąć.
Zabieg przeprowadzony nożem harmonicznym, w porównaniu do zabiegów innymi technikami, jest najkrótszy, a w przeciwieństwie do zabiegów techniką laserową – nie powoduje zwęglenia tkanek. (Temperatura, która towarzyszy działaniu noża harmonicznego nie przekracza 60 stopni C, podczas gdy laser oddziałuje na tkanki temperaturą nawet do 300 stopni C). Już 2 godziny po nim, pacjent może opuścić klinikę.
Technika harmoniczna sprawdza się zwłaszcza w zabiegach na migdałkach podniebiennych u dzieci (przy czym zabieg jest przeprowadzany przy użyciu specjalnie wyprofilowanych do tych migdałków końcówek).
W zabiegach na tzw. trzecim migdałku, obie te techniki (laserowa i z użyciem noża harmonicznego) są równie wartościowe.
Natomiast w przypadku zabiegów, które obejmują zarówno trzeci migdałek, jak i migdałki podniebienne, często łączy się technikę laserową z techniką noża harmonicznego (używając do trzeciego migdałka lasera, a do migdałków podniebiennych – noża harmonicznego).
Technika harmoniczna powstała wiele lat temu. Zanim jednak trafiła do laryngologii, najpierw, dość szeroko wykorzystywano ją w chirurgii, zwłaszcza w chirurgii tarczycy, nerek i wątroby.


Migdałki to „wystawione na zewnątrz” węzły chłonne, które – poprzez swój bezpośredni kontakt ze środowiskiem zewnętrznym – są nieustannie narażone na jego negatywne wpływy.
Problemy z migdałkami (w postaci nawracających angin) pojawiają się zwłaszcza przy obniżonej odporności organizmu i w obecności alergii, która nasila procesy zapalne.
W leczeniu migdałków obowiązuje ustalona procedura. Daje ona pierwszeństwo antybiotykoterapii, a – gdy mimo powtarzanych kuracji antybiotykiem, anginy nadal nawracają – jako drugie z rzędu, zakłada leczenie szczepionką (w zastrzykach lub w tabletkach), którego celem jest zwiększenie naturalnej odporności organizmu. Dopiero, gdy również i to leczenie nie jest skuteczne, w rachubę wchodzi operacja.
Jest ona jednak wówczas konieczna, ponieważ choroby migdałków niekorzystnie wpływają na cały organizm. Wytwarzana przez paciorkowce (bakterie, które najczęściej atakują migdałki) toksyna, może uszkadzać różne  narządy (wątrobę, szpik, stawy, a nawet serce).

• Wskazaniem do operacyjnego leczenia migdałków jest też tzw. przerost migdałków (będący konsekwencją ich licznych zapaleń), który oznacza, że migdałki są duże i stanowią przeszkodę mechaniczną, a także, że nie tylko nie mają już one zdolności obronnych, ale same są źródłem infekcji.
• Przerost migdałków może być przyczyną: zatkania nosa, przewlekłego kataru, zaburzeń mowy, wady zgryzu (w związku z oddychaniem przez usta, przy którym opada i cofa się żuchwa), nawracających zapaleń ucha, a także chrapania i nocnych bezdechów, których skutkiem jest niedotlenienie organizmu, opóźniające rozwój fizyczny i umysłowy dziecka. 
• Pozapalne blizny na przerośniętych migdałkach uniemożliwiają im prawidłowe oczyszczanie się, czego skutkiem jest nieprzyjemny zapach z ust. Podobna sytuacja powstaje na skutek zamknięcia się krypt migdałków (czyli zagłębień na ich powierzchni), gdy migdałki kurczą się z wiekiem lub gdy mają wrodzoną wadliwą budowę. Wycięcie chorej części migdałków jest rozwiązaniem problemu.

<< wróć